original file:
www.amonline.net.au/fishes/faq/pain.htm
____________________________________________________________
Τα ψάρια νιώθουν τον πόνο?
Το αριστερό μέρος ενός εγκέφαλου του ψαριού Spiny Dogfish.
Η αριστερή πλευρά ενός ανθρώπινου εγκεφάλου
Η ερώτηση κατά πόσον τα ψάρια μπορούν να νιώσουν το πόνο προκαλεί πολύ φορτισμένες συναισθηματικές αντιδράσεις σε μερικούς ανθρώπους.
Κοιτώντας ένα αγκιστρωμένο ψάρι ή ένα ψάρι που ασφυκτιά με στεγνά δάκρυα, μόνο αυτό, δεν αρκεί για να το βοηθήσουμε, αλλά μπορούμε με τη χαρακτηριστική ιδιότητα του ανθρώπου, αυτήν της αίσθησης του πόνου και του βασανισμού.
Μια ομάδα ερευνητών υπό την καθοδήγηση του καθηγητή Lynne Sneddon στη Σκοτία έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι τα ψάρια νιώθουν πόνο.
Αυτό το συμπέρασμα βασίστηκε σε πειράματα που έγιναν πάνω σε πέστροφα όπου της εκχύθηκε οξύ και δηλητήριο από μέλισσα στα χείλη της. Ύστερα, οι ερευνητές επιβεβαίωσαν μία μεταβίβαση νευρικής αντίδρασης και η συμπεριφορά του ψαριού άλλαξε.
Από την άλλη μεριά, ο καθηγητής J. Rose του πανεπιστημίου University of Wyoming δηλώνει ότι η αντίληψη του πόνου και του φόβου διαφέρει στα ψάρια από αυτήν των ανθρώπων.
Δηλώνει ότι είναι πολύ σημαντικό να κάνουμε έναν πρώτο διαχωρισμό ανάμεσα στον πόνο και στην αντίλήψη των βλαβερών ερεθισμάτων. Χωρίς αμφιβολία τα ψάρια και οι άνθρωποι αντιδρούν στα βλαβερά ερεθίσματα.
Ένα αγκιστρωμένο ψάρι προφανώς αντιδρά στο ερέθισμα. Παρόμοια, αν καείς θα αντιδράσεις στο ερέθισμα πολύ γρήγορα, εν’ τούτοις αυτή η αντίδραση συμβαίνει πολύ πιο γρήγορα, πριν νιώσουμε οποιοδήποτε πόνο. Nociception ελέγχεται από τον νωτιαίο μυελό και την εγκεφαλική απόφυση.
Ο Rose υποστηρίζει ότι η διαφορά της αντίληψης του πόνου και του φόβου στα ψάρια από τους ανθρώπους είναι αποτέλεσμα των διαφορών στην εγκεφαλική δομή. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος έχει κατά πλείστων αναπτυχθεί στον εγκεφαλικό φλοιό (cerebral cortex) (εξωτερικές γκρι πτυχώσεις στο εξωτερικό περίβλημα). Ο πόνος και ο φόβος στους ανθρώπους είναι το αποτέλεσμα της διέγερσης ορισμένων περιοχών του εγκεφαλικού φλοιού.
Αυτός ο μικροσκοπικός εγκεφαλικός φλοιός απουσιάζει σε αυτές τις εγκεφαλικές περιοχές των ψαριών.
Η έλλειψη αυτών των αντίστοιχων εγκεφαλικών περιοχών είναι ένα από τα επιχειρήματα του Rose για να συμπεράνει πως τα ψάρια δεν νιώθουν τον πόνο και τον φόβο.
Κατά πλείστων, η καθημερινή συμπεριφορά του ψαριού ελέγχεται από τον νωτιαίο μυελό και την εγκεφαλική απόφυση. Πειράματα στα οποία τα εγκεφαλικά ημισφαίρια έχουν αφαιρεθεί έχουν δείξει ότι παρ’ όλου που απουσιάζουν αυτές τις περιοχές του εγκεφάλου τα ψάρια διατηρούν κανονική λειτουργία και συμπεριφορά. Ενδιαφέρον αποτελεί ότι ο άνθρωπος με πλήρη καταστροφή του εγκεφαλικού φλοιού συνεχίζει να ανταποκρίνεται στα βλαβερά ερεθίσματα αλλά δεν νιώθει κανένα πόνο.
Παρ’ όλο την φαινομενική έλλειψη του πόνου στα ψάρια όπως την ξέρουμε, είναι σίγουρο ότι τα περισσότερα υποφέρουν από άγχος. Ο Rose υποστηρίζει ότι δείχνουν έντονες νευρικές αντιδράσεις και φυσιολογικά αγχώδεις αντιδράσεις στα βλαβερά ερεθίσματα.
Εν κατακλείδι, αν πρέπει να έρθεις σε επαφή με ένα ψάρι θα πρέπει να θυμάσαι ότι πιθανόν τα ψάρια να μην αισθάνονται τον πόνο όπως εσύ, αλλά υποφέρουν από στρες (άγχος). Επαγγελματίες Ιχθυολόγοι ακολουθούν αυστηρές διαδικασίες για την μείωση του άγχους όταν κρατούν ψάρια.
Περαιτέρω πληροφορίες
1. Barker, D., Allan, GL, Rowland, S.J. & Pickles, J.M. 2002. A Guide to Acceptable Procedures and Practices for Aquaculture and Fish Research. NSW Fisheries. Pp. 52. ISBN 0 7310 9423 9.
2. Chandroo, K.P., Yue, S. & R.D. Moccia. 2004. An evaluation of current perspectives on consciousness and pain in fishes. Fish and Fisheries. 5: 281-295.
3. Jackson, C. 2003. Laboratory Fish: Impacts of Pain and Stress on Well-being. Contemporary Topics. 42 (3): 62-73.
4. Oidtmann, B. & R.W. Hoffmann. 2001. Schmerzen und Leiden bei Fischen (Pain and suffering in fish). Berl. Münch. Tierärztl. Wschr. 114: 277-282.
5. Randerson, J. 2003 Does a hook hurt a fish? The evidence is reeling in. New Scientist May: 15.
6. Rose, J.D. 2002. The Neurobehavioral Nature of Fishes and the Question of Awareness and Pain. Reviews in Fisheries Science. 10(1): 1-38.
7. Sneddon, L.U., Braithwaite, V.A. & M.J. Gentle. Do fishes have nociceptors? Evidence for the evolution of a vertebrate sensory system. Procedings of the Royal Society of London. Series B-Biological Sciences. 270 (1520): 1115-1121.
8. Storer, T.I. 1951. General Zoology. McGraw-Hill. Pp. 832. (for brain figures)
_______________________________
Πνευματική ιδιοκτησία: Αυστραλιανό Μουσείο 2005
Έρευνα και σύνταξη από τον: M. McGrouther, Φεβρουάριος 2005
____________________________________________________________
Φιλικά,