ΕΩΣ 70% ΚΑΤΩ ΤΑ ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ
Ψάρια: Είδος υπό εξαφάνιση
Μειωμένα έως και 70% παρουσιάζονται την τελευταία δεκαετία στο Αιγαίο τα αποθέματα ψαριών όπως η γόπα, το σαφρίδι, η φρίσσα, ο παντελής ή σηκιός, τα μαγιάτικα. Οι σαργοί δεν προλαβαίνουν να μεγαλώσουν, με αποτέλεσμα να μη γίνεται η αναπαραγωγή, αφού δεν καταφέρνουν να αλλάξουν φύλο μιας και είναι ερμαφρόδιτα ψάρια. Σχεδόν στο μισό του πληθυσμού τους έχουν μείνει το μπαρμπούνι, η συναγρίδα, οι στείρες και όλα τα μεγάλα σε μέγεθος ψάρια, ένδειξη υπεραλιείας. Οι αχινοί είναι περιζήτητοι στις τουριστικές περιοχές ένεκα... αχινοσαλάτας. Στα Δωδεκάνησα έχουμε περισσότερους σκάρους, στη Θάσο αφθονούν τα χταπόδια, στην Κρήτη ευδοκιμούν λόγω ζεστών νερών τα ροφοειδή.
Πάνω από είκοσι πέντε χρόνια στη θάλασσα, ο Ανδριώτης Δημήτρης Ζάννες, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συλλόγων Επαγγελματικής Αλιείας Κυκλάδων. «Με τη θάλασσα εθίζεσαι. Είναι το μεγαλύτερο ναρκωτικό. Πρωτομπήκα σε βάρκα στα 12 μου και το ίδιο βράδυ είπα ότι θα γίνω ψαράς. Ακόμα και σήμερα, βγαίνεις στη θάλασσα πάντα με την ελπίδα». Ανησυχεί με τη σημερινή κατάσταση στο Αιγαίο. «Ψάρια δεν υπάρχουν, έχουν μειωθεί πάρα πολύ. Οταν πήγαινα πριν από 10 χρόνια για δουλειά με παραγάδι, έφερνα 60 κιλά, ενώ τώρα 10. Και να φανταστείς ότι τώρα έχω 1.300 αγκίστρια, 5 χιλιόμετρα παραγάδι, ενώ παλιότερα 600. Τα καΐκια με δίχτυα έβγαζαν 100 κιλά αφρόψαρο, τώρα βγάζουν 10. Κάποια είδη έχουν εξαφανιστεί τελείως από εδώ. Η γόπα, για παράδειγμα, ήταν κάποτε το ψωμί του ψαρά. Βγάζαμε 50-100 κιλά. Πάνε αυτά. Οσο περνάνε τα χρόνια δουλεύουμε περισσότερα εργαλεία αλλά τα αποτελέσματα κάθε χρόνο είναι μικρότερα».
Ο 37άχρονος ψαράς έχει μετρήσει σπιθαμή προς σπιθαμή τους ψαρότοπους του Αιγαίου. «Στις Κυκλάδες έχει μειωθεί πολύ ο πληθυσμός του σαργού, του μπαρμπουνιού, της σκορπίνας, του λυθρινιού, χάνονται τα αφρόψαρα, η γόπα, το σαφρίδι, η μελούνα, η μεγάλη μαρίδα. Παλιότερα σε απομακρυσμένες περιοχές πήγαιναν μόνο επαγγελματίες, σήμερα με την ανάπτυξη σύγχρονων μέσων έχουν τη δυνατότητα και οι ερασιτέχνες, έχουν GPS, ηλεκτρονικούς χάρτες, σύγχρονα βυθόμετρα. Πριν από λίγο καιρό πιάσαμε κάποιον με 40 κιλά σαργούς. Εγώ με 40 κιλά ψάρι συντηρώ την οικογένειά μου για ένα μήνα. Μια φορά είδα έναν ψαροντουφεκά που μου έκλεβε τα παραγάδια. Οταν του ζήτησα το λόγο, με σημάδεψε με το ψαροντούφεκο! Ευτυχώς που δεν είχα μαζί μου όπλο».
Το γνωρίζετε το θαλάσσιο οικοσύστημα; τον ρωτάμε.
«Αντέχετε να σημειώσετε; Αθερίνα, βλάχος, γαλέος, γαύρος, γλώσσα, γόπα, γύλος, δράκαινα, ζαργάνα, καλκάνι, καλογριά, καπόνι, κέφαλος, κολιός, κουτσομούρα, κωλοχτύπι, λαβράκι, λυθρίνι, λίχνος, λούτσος, μαγιάτικο, μένουλα, μαρίδα, μελανούρι, μελιδόνα, μυλοκόπι, μπαλάς, μπαρμπούνι, μουγγρί, μουρμούρα, ξιφίας, ούγενα, παλαμίδα, πέρκα, ρίκι, ροφός, σαφρίδι, σαλάχι, σάλπα, σαραβάνος, σαργός, σαρδέλα, σκαθάρι, σκαρμός, σκάρος, σκορπίνα, σκουμπρί, σκυλόψαρο, σμέρνα, σπάθα, σπάρος, συναγρίδα, σφυρίδα, τόνος, τσιπούρα, φρίσσα, χάννος, χειλού, χελιδονόψαρο, χριστόψαρο. Αστακός, αχινός, γαρίδα, θράψαλο, καβούρι, καλαμάρι, καραβίδα, κολιτσάνος, κυδώνι, μπουρού, μύδι, πεταλίδα, πίνα, σουπιά, στρείδι, φούσκα, χταπόδι...»
Σε ποιες περιοχές των νησιών έχουμε πλούσια ιχθυαποθέματα;
«Στο βόρειο Αιγαίο έχουμε σαρδέλα και γαύρο, στα κεντροανατολικά έχουμε μπακαλιάρο και ξιφία, νότια, σε Κίμωλο και Μήλο έχουμε φαγκριά. Στα Δωδεκάνησα έχουμε περισσότερους σκάρους, χταπόδια έχουμε στη Θάσο, η Κρήτη με τα ζεστά νερά προσελκύει τα ροφοειδή».
Ποια είναι τα πιο εμπορικά ψάρια;
«Στα πρώτης κατηγορίας ανήκουν το φαγκρί, ο σαργός, το λυθρίνι, το μπαρμπούνι, η συναγρίδα, τα σκαθάρια. Ο αστακός είναι στα υπερπολυτελείας. Στη δεύτερη κατηγορία έχουμε τη σκορπίνα, το μελανούρι, το σκάρο, πιο φτηνά είναι η γόπα, η μένουλα, το σαφρίδι, η φρίσσα».
Εχουμε ψάρια της μόδας;
«Η πεσκανδρίτσα. Πολλά μαγαζιά άνοιξαν και το σερβίρουν. Είναι ψάρι άσχημο στην όψη. Τώρα υπεραλιεύεται. Παλιότερα οι μηχανότρατες την πετούσαν στη θάλασσα. Σήμερα πάμε προς αφανισμό του είδους εάν δεν πάρουμε μέτρα».
Ποιον θεωρείτε τον καλύτερο τρόπο ψαρέματος;
«Είναι ένα δύσκολο θέμα αυτό. Γιατί ανάλογα με την εποχή, τα ψάρια πιάνονται σε διαφορετικά νερά, σε διαφορετικά βάθη, οπότε εκεί χρησιμοποιούμε διαφορετικό εργαλείο, άλλες περιόδους δεν τρώνε - κυρίως σε εποχές αναπαραγωγής, οπότε εκεί πρέπει να πιαστούν με το δίχτυ. Το παραγάδι είναι το καλύτερο εργαλείο, έχεις τη δυνατότητα να επιλέξεις τα ψάρια που θα πιάσεις, το ίδιο και με το δίχτυ. Απλά επιλέγεις το άνοιγμα του ματιού».
Αξιοποιείτε την αλιευτική σας εμπειρία;
«Αλίμονο εάν δεν το κάναμε. Για μας η θάλασσα είναι η ζωή μας. Η θάλασσά μας καταστρέφεται, τα αλιευτικά αποθέματα μειώνονται, γι' αυτό πήραμε το μέλλον στα χέρια μας, αποφασίζοντας να χαρτογραφήσουμε τα λιβάδια της ποσειδωνίας για να προστατεύσουμε τα ψάρια, κάτι που έπρεπε να έχει κάνει από καιρό το υπουργείο Ανάπτυξης. Η ποσειδωνία είναι το μαιευτήριο των ψαριών, εάν χαθεί αυτό χαθήκαμε κι εμείς». *
Πηγή:
www.enet.gr/?i=news.el.article&id=36738&ref=search