Αποθέματα ψαριών
Τα αποθέματα ψαριών της Μεσογείου βρίσκονται σε μεγάλο κίνδυνο. Υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις πως τόσο η ποσότητα όσο και η ποιότητά των αλιευμάτων μειώνεται, συχνά με δραματικούς ρυθμούς. Σε πολλές περιοχές, τα μεγαλύτερα και μακροβιότερα είδη έχουν ήδη εξαφανιστεί.
Σύμφωνα με πρόσφατες εκτιμήσεις του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO), κάποια από τα πιο σημαντικά αλιεύματα της περιοχής, όπως ο ερυθρός τόνος, ο μακρύπτερος τόνος, ο μπακαλιάρος, ο ξιφίας, το μπαρμπούνι και η τσιπούρα απειλούνται με εξαφάνιση. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος, περισσότερο από το 65% των αποθεμάτων ψαριών της Μεσογείου κινδυνεύουν.
Τα μεγάλα πελαγικά ψάρια όπως ο τόνος και ο ξιφίας ψαρεύονται στη Μεσόγειο εδώ και χιλιάδες χρόνια. Το 1999, η Greenpeace δημοσίευσε μία έκθεση αποκαλύπτοντας πως τα τελευταία 20 χρόνια, τα αποθέματα ερυθρού τόνου στη Μεσόγειο έχουν μειωθεί κατά 80%. Η κατάσταση επιδεινώθηκε από την πειρατική αλιεία, την αλίευση νεαρών τόνων και τις μονάδες πάχυνσης, με αποτέλεσμα να μειωθούν οι αριθμοί του σε επικίνδυνα επίπεδα
Το Μέγεθος Μετράει.
Η υπεραλίευση οδηγεί στην αλιεία και εμπορία όλο και μικρότερων ψαριών, πολλές φορές ενάντια στους κανονισμούς. Με απλά λόγια, αν ψαρεύουμε το γόνο τότε κινδυνεύει να εξαφανιστεί ολόκληρο το είδος αφού δεν μπορούν να αναπτυχθεί ο πληθυσμός του. Μέχρι στιγμής, τα περιοριστικά μέτρα αγνοούνται κατά κόρον, όπως έδειξε πρόσφατη έρευνα της Greenpeace για το εμπόριο ψαριών στην Ελλάδα.
Η κατάσταση είναι χειρότερη στα είδη για τα οποία δεν υπάρχουν ρυθμίσεις, αφού τα νεαρά ψάρια αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος της ψαριάς. Αντί να στοχεύουμε στα μικρά ψάρια που δεν είχαν καν την δυνατότητα να αναπαραχθούν, θα πρέπει να προστατεύσουμε τις περιοχές της Μεσογείου όπου γεννιούνται και μεγαλώνουν, δηλαδή τις περιοχές αναπαραγωγής και τα νηπιοτροφεία των ψαριών.
Παρεμπίπτοντα Αλιεύματα
Τα ψάρια που έχουν πολύ μικρό μέγεθος αλλά και αυτά που δεν έχουν εμπορικό ενδιαφέρον πετιούνται ξανά στη θάλασσα πεθαμένα ή ετοιμοθάνατα. Αυτά λέγονται παρεπιπτόντα αλιεύματα και το ποσοστό τους κυμαίνεται μεταξύ στο 20 - 70% των συνολικών αλιευμάτων ανάλογα με το βάθος των νερών και την εποχή.
Παράνομη και ανεξέλεγκτη αλιεία
Τόσο η έλλειψη αποτελεσματικών συστημάτων διαχείρισης όσο και η αυξανόμενη πίεση της αγοράς για τα τελευταία ψάρια της Μεσογείου έχει οδηγήσει στην άνθηση της παράνομης και ανεξέλεγκτης αλιείας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η χρήση παρασυρόμενων αφρόδιχτων, η οποία συνεχίζεται παρά την απαγόρευσή τους στην Μεσόγειο.
Ανάμεσα σε όλες τις μεσογειακές χώρες μόνο η Ισπανία έχει υιοθετήσει κάποιο εθνικό πρόγραμμα δράσης για την καταπολέμηση της παράνομης αλιείας, όπως έχει επιβληθεί από το Διεθνές Πρόγραμμα Δράσης του Οργανισμού Τροφίμων του ΟΗΕ (FAO).
Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει μητρώο αλιευτικών σκαφών ούτε υποδομή για την εφαρμογή των νόμων για την καταστολή της παράνομης αλιείας στα διεθνή ύδατα.
Αφρόδιχτα
Εκατοντάδες σκάφη με αφρόδιχτα οργώνουν τις θάλασσες της Μεσογείου. Στόχος τους είναι το ψάρεμα του ξιφία και του τόνου, αλλά συλλαμβάνουν ότι και ό,τι άλλο βρεθεί στο πέρασμά τους. Το μήκος των αφρόδιχτων μπορεί να ξεπεράσει τα 20 χιλιόμετρα! Τα δίχτυα αυτά απλώνονται (με ένα σύστημα φελλών) από την επιφάνεια της θάλασσας, σαν τεράστιες κουρτίνες, το ύψος των οποίων είναι γύρω στα 20 μέτρα. Καθώς παρασύρονται ελεύθερα από τα ρεύματα της θάλασσας, μπορούν να σαρώσουν τεράστιες περιοχές και να εγκλωβίσουν, εκτός από τα επιδιωκόμενα θηράματα και ένα μεγάλο πλήθος ειδών που δεν έχουν κανένα εμπορικό ενδιαφέρον. Χιλιάδες δελφίνια βρίσκουν κάθε χρόνο το θάνατο μπλεγμένα στα δίχτυα. Παρόμοια τύχη έχουν και δεκάδες φάλαινες, ενώ άγνωστος είναι ο αντίστοιχος αριθμός από χελώνες και θαλασσοπούλια.
Από το 2003 και μετά από μεγάλο αγώνα της Greenpeace, απαγορεύεται η χρήση των αφρόδιχτων στη Μεσόγειο από μια σειρά από εθνικές, ευρωπαϊκές και διεθνείς νομοθεσίες. Όμως σήμερα ενώ ορισμένοι στόλοι αφρόδιχτων έχουν αναδιαρθρωθεί, κάποιοι άλλοι αναπτύσσονται με γρήγορους ρυθμούς.
Το Μαρόκο παραδέχτηκε πως στα χωρικά του ύδατα ψαρεύουν περισσότερα από 300 σκάφη που χρησιμοποιούν αφρόδιχτα. Άλλοι σημαντικοί στόλοι είναι ο ιταλικός, με 90-100 σκάφη, ο τουρκικός, που αποτελείται από 45-100 σκάφη και ο γαλλικός με 45-75 σκάφη.
Πηγή:
www.greenpeace.org/greece/431616/431939/431942