Είναι πολύς καιρός τώρα που με βασανίζουν ορισμένοι προβληματισμοί. Αφορμή γι’ αυτό είναι πολλά από όσα διαβάζω σε αυτή την ιστοσελίδα αλλά και σε όσες άλλες ιστοσελίδες έχω μέχρι τώρα παρακολουθήσει ή συμμετάσχει.
Το ζήτημα που με προβληματίζει είναι η εμφάνιση και σταδιακή καθιέρωση χιλιάδων αγγλικών λέξεων και όρων για θέματα για τα οποία η ελληνική γλώσσα διαθέτει υπερπλούσια συλλογή και θα μπορούσε να ανταποκριθεί με επάρκεια. Για να απλουστεύσω τα πράγματα θα το πω με όσο λιγότερες λέξεις μπορώ:
«Αναρωτιέμαι γιατί ενώ θα μπορούσαμε να συνεννοηθούμε μια χαρά χρησιμοποιώντας ελληνικό λεξιλόγιο, επιμένουμε και καλά να το ... νοθεύουμε με λέξεις και φράσεις αλλόγλωσσης κοπής και προέλευσης, δυσκολεύοντας έτσι χωρίς λόγω τη μεταξύ μας επικοινωνία, ιδιαίτερα των μη ... μυημένων».
Λέγοντας αυτά δεν αναφέρομαι τόσο στους όρους που έχουν διαδικτυακή (ή ιντερνετική αν προτιμάτε) προέλευση, αλλά περισσότερο γι’ αυτούς που αφορούν το ψάρεμα και την ενασχόληση με τα θαλασσινά σπορ.
Για να γίνω περισσότερο κατανοητός θα αναφέρω μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα:
Προτιμάμε να λέμε «post» ή «ποστάρισμα» αντί να λέμε ανάρτηση.
Προτιμάμε να λέμε «topic» αντί «θέμα» ή «θεματική ενότητα» κ.λ.π.
Γι’ αυτές τις περιπτώσεις μπορώ να το δικαιολογήσω με το σκεπτικό ότι η αγγλική είναι η διεθνής γλώσσα του διαδικτύου, και αυτό (που επιμένουμε να το λέμε και καλά ιντερνέτ) είναι η παγκόσμια κοινότητα. Ως εδώ λοιπόν κομμάτια να γίνει.
Όταν όμως μιλάμε για ψάρεμα και τεχνικές, δεν μπορώ να καταλάβω γιατί και καλά πρέπει να εκφραζόμαστε με όρους ξενόγλωσσους και όχι ελληνικούς, που δόξα το Θεό λόγω του ότι ο τόπος μας είναι θαλασσινός, υπάρχουν σε αφθονία.
Για να γίνω περισσότερο κατανοητός θα αναφέρω και εδώ μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα:
Ενώ ευτυχώς αντί του ξενόγλωσσου «sonar» καθιερώσαμε τον όρο «βυθόμετρο» που όταν τον ακούει ή τον διαβάζει κανείς καταλαβαίνει αμέσως ότι πρόκειται για κάτι που «μετράει το βάθος», ενώ αν του λέγαμε σόναρ δεν θα καταλάβαινε απολύτως τίποτα, δυστυχώς και χωρίς λόγο επιμένουμε να ονομάζουμε rock casting ή rock fishing το ψάρεμα σε βράχους.
Χωρίς λόγο λέμε shore jiggin αντί ψάρεμα με πλάνο από ακτή κ.λ.π.
Όλοι γνωρίζουμε ότι αν συνεχίσω αυτόν τον κατάλογο θα γράφω μέχρι του ... χρόνου.
Δεν νομίζω να υπάρχει κανένας που να ισχυριστεί ότι αν π.χ. εγώ θέλω να εξηγήσω στη σύζυγό μου γιατί θα λείπω αύριο όλη μέρα, πρέπει να της πω ότι θα πάω για «rock fishing». Νομίζω ότι καλύτερα θα καταλάβει αν της πω ότι θα πάω για ψάρεμα σε βράχια ή μάλλον ότι θα πάω απλά «για ψάρεμα».
Δεν νομίζω ότι χρειάζεται να παραθέσω πολλά ανάλογα παραδείγματα για να καταλάβει κανείς ότι αυτές οι συμπεριφορές παραπέμπουν σε αλήστου μνήμης συμπεριφορές, τότε που οι Έλληνες ακούγανε τους ξένους να τους μιλάνε ελληνικά και αυτοί τους απαντάγανε αγγλικά: «Ντου γιου λάικ μαμαζέλ δη Γκρης».
Για να μην πολυλογώ και επειδή νομίζω ότι οι περισσότεροι έχετε ήδη καταλάβει τι θέλω να πω, εξηγώ αμέσως ότι ο σκοπός αυτής της ανάρτησής μου είναι να προτείνω στην ιστοσελίδα να προσπαθήσει να δημιουργήσει ένα λεξιλόγιο ελληνικών όρων που θα αποδίδουν με επάρκεια όσους ξενόγλωσσους εμφανίζονται στα διάφορα αναγνώσματα ψαρευτικού περιεχομένου και να συστήσει με τον τρόπο της στους θαμώνες της να αρχίσουν να τους χρησιμοποιούν όσο το δυνατόν περισσότερο.
Με τον τρόπο αυτό έχω τη γνώμη ότι θα πετύχουμε τα εξής:
– Θα αποδείξουμε ότι χωρίς να υποτιμούμε την αξία της κάθε ξένης γλώσσας, εμείς προτιμούμε στον τόπο μας τουλάχιστον να εκφραζόμαστε για ότι μας αφορά στη δική μας νεοελληνική, πράγμα πολύ φυσιολογικό, που δεν θίγει κανέναν.
– Θα βοηθήσουμε στη διατήρηση και ενίσχυση της ελληνικής γλώσσας, η οποία κατά παραδοχή και όλων σχεδόν των ευρωπαίων και αμερικανών που την διδάσκουν στα πανεπιστήμια και τα κολλέγιά τους, είναι «η μητέρα όλων των γλωσσών» και προστατευόμενο μνημείο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, και (το κυριότερο):
– Θα μπορούμε να συνεννοηθούμε ευκολότερα μεταξύ μας.
Για να ενισχύσω όσα υποστηρίζω θα σημειώσω και τα εξής:
– Σε όσες αναρτήσεις δικές μου και αν ανατρέξετε, είτε σε αυτήν την ιστοσελίδα, είτε σε όποια άλλη ανακαλύψετε στο διαδίκτυο, θα παρατηρήσετε ότι ενώ πουθενά δεν εκφράζομαι με ξενόγλωσσους όρους, ποτέ δεν είχα καμία απολύτως δυσκολία να συνεννοηθώ με επάρκεια με τους συνομιλητές μου.
– Ο γνωστός και παγκόσμια αναγνωρισμένος οικονομολόγος Ξενοφών Ζολώτας (1904-2004) στις 26 Σεπτεμβρίου 1957 και στις 2 Οκτωβρίου 1959 ως διευθυντής της Τράπεζας της Ελλάδας είχε εκφωνήσει στην Ουάσιγκτον ενώπιον επιστημονικού ακροατηρίου δύο λόγους οι οποίοι ήσαν μεν στην αγγλική γλώσσα αλλά όλες οι αγγλικές λέξεις που χρησιμοποίησε είχαν ρίζα και προέλευση ελληνική, αποδεικνύοντας έτσι ότι η ελληνική γλώσσα γέννησε την αγγλική και όχι το ανάποδο.
– Η Ελληνική Γλώσσα για πολλούς αιώνες υπήρξε παγκόσμια γλώσσα και για λίγους μόνο ψήφους έχασε την ευκαιρία να καθιερωθεί επίσημα και ως διεθνής. (Μια μικρή βόλτα στο διαδίκτυο μπορεί να σας δώσει όλες τις σχετικές πληροφορίες). Δεν βλέπω λοιπόν κανέναν απολύτως λόγο εμείς να αναζητούμε δυνατότητες έκφρασης σε άλλα λεξιλόγια, τη στιγμή που διαθέτουμε αν όχι το πλουσιότερο, ένα από τα πλουσιότερα του κόσμου όλου.
Πιστεύω ότι εμείς οι ερασιτέχνες ψαράδες θα μπορούσαμε στο χώρο μας τουλάχιστον να καθιερώσουμε λέξεις και εκφράσεις ελληνικής προέλευσης για τις μεταξύ μας συζητήσεις.
Εγώ είμαι διατεθειμένος να συμμετάσχω σε μια τέτοια προσπάθεια.
Ήδη το κάνω εκφραζόμενος πάντα στα απλά ελληνικά.
Εσείς;