Διαβάστε κι αυτό, τα έχουν γράψει καιρό τώρα...
Ο μεγάλος ψαράς τρώει τον μικρό
Περιβαλλοντικός Σύλλογος Ρεθύμνου - Ακτές - θάλασσα
Δήμος Τσαντίλης , Τρίτη, 08 Απρίλιος 2008
Έχω μια μόνιμη απορία τον τελευταίο καιρό. Αν αίφνης ψηφιζόταν ένας νόμος, που να επιτρέπει ρητά την κλοπή, θα άλλαζε τίποτε αισθητά στον περίγυρό μας; Και ομολογώ, φόβος με διακατέχει, μήπως τελικά η απάντηση είναι όχι.
Θέλω με αυτό να πω ότι η πλειονότητα των συμπολιτών μου είναι κλέφτες; Σε καμία περίπτωση. Κλέφτες είναι μια μειονότητα ανάμεσα στους τίμιους πολίτες. Αλλά και ανάμεσα στους κλέφτες, ελάχιστοι είναι αυτοί που χώνουν τα χέρια τους σε ξένες τσέπες, όπως οι κοινοί λωποδύτες. Οι περισσότεροι από αυτούς είναι άτομα, ενδεχομένως ευυπόληπτα, που έχουν μάθει να επιπλέουν στην κρατούσα γενικευμένη ανομία.
Η μόνιμη και σχεδόν ολική έκλειψη του Νόμου τους επιτρέπει να προσπορίζονται έσοδα και κέρδη από την καταλήστευση, όχι κατ’ ανάγκη των συνανθρώπων τους, αλλά των δημόσιων αγαθών.
Οι σκέψεις αυτές, που όπως είπα με βασανίζουν τον τελευταίο καιρό, μου ήρθαν ξανά στο μυαλό, όταν προσφάτως αντίκρισα έναν στολίσκο από μηχανότρατες να ψαρεύει ανοικτά του Πετρέ, σε ελάχιστη απόσταση από την παραλία.
Αλλά τι κακό κάνουν οι μηχανότρατες, που μας επισκέπτονται από τα Χανιά και το Ηράκλειο, ώστε να γεννούν τέτοιου είδους συνειρμούς; Ψαρεύουν στα ρηχά, εκεί που γενούν και τρέφονται τα ψάρια. Ψαρεύουν επίσης τα μικρά ψάρια πριν μεγαλώσουν και φθάσουν σε ηλικία αναπαραγωγής. Για τους μικρούς παράκτιους ψαράδες δεν μένει τίποτε ή σχεδόν τίποτε και γι’ αυτούς. Δεν μένει καν ο γόνος που θα αναπλήρωνε τα λεηλατημένα αλιευτικά αποθέματα.
Η μεγάλη καταστροφή είναι όμως η καταστροφή του βυθού από τα βαριά αλιευτικά εργαλεία που σέρνουν πίσω τους οι τράτες. Η μεταλλική δοκός, με την οποία είναι εξοπλισμένα τα δίχτυα τους, ανασκάπτει κυριολεκτικά τον βυθό και δεν αφήνει τίποτε όρθιο. Καταστρέφει την θαλάσσια βλάστηση, κυρίως τα θαλάσσια λιβάδια της ποσειδωνίας, που προσφέρουν τροφή και προστασία στα ψάρια.
Ποιος νοιάζεται; Τα ψάρια της θάλασσας είναι ότι είναι δημόσιο αγαθό. Ανήκουν, δηλαδή, σε όλους και σε κανέναν. Ο καθένας είναι ελεύθερος να τα ψαρέψει και κανείς δεν έχει την δυνατότητα να αποκλείσει οποιονδήποτε να κάνει το ίδιο. Τα ψάρια ανήκουν τότε σε αυτούς που τα ψάρεψαν.
Όσο τα ψάρια είναι άφθονα, οι ψαράδες λίγοι και τα ψαράδικα μικρά δεν υπάρχει πρόβλημα. Τα ψάρια φθάνουν για όλους και οι ψαράδες εξασφαλίζουν, με κόπο βέβαια, ένα σίγουρο μεροκάματο. Τα ψάρια αναπαράγονται και οι πληθυσμοί τους ανακάμπτουν μετά από κάθε μείωση.
Το πρόβλημα εμφανίζεται, όταν τα ψάρια αρχίζουν να λιγοστεύουν, όταν οι ψαράδες γίνονται πολλοί και όταν τα ψαράδικα μεγαλώνουν και εκσυγχρονίζονται. Το ακόμη πιο μεγάλο πρόβλημα εμφανίζεται όταν τα μεγάλα εκσυγχρονισμένα ψαράδικα συμβαίνει να είναι μηχανότρατες. Ο κατεστραμμένος βυθός που αφήνουν πίσω τους τα συρόμενα δίχτυα τους είναι μια υποθαλάσσια έρημος όπου τίποτε δεν ζει και τίποτε δεν αναπαράγεται.
Οι μηχανότρατες είναι το μεγάλο ψάρι που τρώει τους μικρούς ψαράδες. Οι θάλασσες παραμένουν τυπικά ελεύθερες και κανείς δεν έχει το δικαίωμα να αποκλείσει τον οποιονδήποτε να κάνει τον ψαρά. Όμως οι μηχανότρατες δεν αφήνουν σε κανέναν άλλο ψάρια για να ψαρέψει.
Οι μηχανότρατες κλέβουν και λεηλατούν. Κλέβουν από τα αποθέματα των ψαριών στην θάλασσα (ιδιοποιούνται ένα δημόσιο αγαθό) και λεηλατούν το θαλάσσιο οικοσύστημα στο σύνολό του (καταστρέφοντας τον βυθό).
Η ληστρική εκμετάλλευση του θαλάσσιου πλούτου πλήττει όλους. Εμάς που θέλουμε να τρώμε τα νόστιμα ψάρια του Αιγαίου, όσο και τους που θέλουν να υπάρχουν στην θάλασσα ψάρια για να ψαρεύουν.
Κλασική συνεπώς περίπτωση για τον νομοθέτη να ρυθμίσει με νόμο την νομή των αλιευτικών αποθεμάτων. Η ανομία και ο ετσιθελισμός δεν συμφέρουν κανέναν. Ούτε τους ανθρώπους, ούτε τα ψάρια που, ας μη ξεχνάμε, δεν δημιουργήθηκαν με μοναδικό προορισμό το πιάτο μας.
Και πράγματι νομοθεσία υπάρχει, έστω και αν δεν εφαρμόζεται. Στα ρηχά επιτρέπεται να ψαρεύουν οι παράκτιοι αλιείς, οι τράτες μόνο στα ανοικτά και αυτό ορισμένη περίοδο του έτους (από 1η Οκτωβρίου έως τα τέλη Μαΐου). Αυτό που δεν υπάρχει είναι η κοινή βούληση να εφαρμοστεί ο νόμος. Το αντίθετο μάλιστα. Μια οργανωμένη μειοψηφία επιχειρεί να επιβάλει το δίκαιο του ισχυροτέρου. Έτσι το (ανεπαρκέστατο) ενάμισι μίλι, που ο νόμος θεωρούσε, μέχρι πρότινος, απόσταση ασφαλείας από την ακτή, έγινε ένα ύστερα από πιέσεις που ασκήθηκαν σε εύκαμπτους πολιτικούς. Και, στην πράξη, το ένα μίλι εύκολα γίνεται κανένα, όταν η ανομία βασιλεύει.
Φαίνεται, συνεπώς, ότι είναι πολύ δύσκολο να εμποδίσεις τους λίγους να κλέβουν τους πολλούς. Ακόμη δυσκολότερη είναι η μετάβαση από την γενικευμένη ανομία στην έννομη τάξη, όταν αυτοί, που θα έχαναν από την μετάβαση αυτή, τυχαίνει να έχουν ισχυρές πολιτικές πλάτες. Η ανομία παγιώνεται καθώς οδηγεί στην κλοπή και την λεηλασία του φυσικού πλούτου και η κλοπή και η λεηλασία του δημόσιου φυσικού πλούτου δημιουργεί μια κοινωνία που ζει από την κλοπή και την λεηλασία του δημόσιου φυσικού πλούτου.
Ταυτολογία; Ίσως. Αλλά πώς αλλιώς εξηγείται ότι το προφανές, δηλαδή η εφαρμογή του νόμου, που θα ωφελούσε όλους, είναι τόσο δύσκολο να επιβληθεί;
Δήμος Τσαντίλης
Πηγή:
www.ecocrete.gr/index.php?option=com_con...ew&id=4701&Itemid=29