Στο σουπερμάρκετ, ξεπερνούν το... κατοχικό σύνδρομο και δεν παραφουσκώνουν καρότσια και λογαριασμούς, ενώ βλέπουν με πιο καλό μάτι και τα προϊόντα «ιδιωτικής ετικέτας» (private label) τα οποία είναι πανομοιότυπα με τα επώνυμα και κοστίζουν έως και 30% φθηνότερα.
Οι νέες συνήθειες, πάντως, δεν τους βρίσκουν χαλαρούς. Σύμφωνα με νέα έρευνα της Focus Bari (σε συνεργασία με τη διαφημιστική εταιρεία Tempo Omd) που τα αποτελέσματά της θ' ανακοινωθούν τις επόμενες ημέρες, σχεδόν ένας στους δύο Ελληνες δηλώνει μάλλον-πολύ αγχωμένος λόγω της οικονομικής κρίσης, με τις γυναίκες να εμφανίζονται πιο «στρεσαρισμένες» έναντι των ανδρών, και τα ποσοστά άγχους να αυξάνονται όσο μεγαλώνει η ηλικία των ερωτηθέντων.
Υπάρχουν δεκάδες δείκτες που επιβεβαιώνουν ότι η κρίση χτυπά τους Ελληνες σκληρά. Οι διαταγές πληρωμής που εκδόθηκαν πέρυσι έφτασαν τις 100 χιλιάδες, οι ακάλυπτες επιταγές ξεπέρασαν τα 3 δισ. ευρώ σε αξία και οι πραγματικοί άνεργοι στη χώρα φτάνουν πλέον το ένα εκατομμύριο.
Από την ετήσια έκθεση οικονομικών και κοινωνικών δεικτών για τα ελληνικά νοικοκυριά το 2009 που έδωσε στη δημοσιότητα την περασμένη εβδομάδα η εταιρεία VPRC, προκύπτει ο τρόπος με τον οποίο βιώνουν την κρίση οι πολίτες:
*Το 14% των Ελλήνων αντιμετώπισε δυσκολίες στην πληρωμή ενοικίων ή των δόσεων δανείου για πρώτη κατοικία.
*Το 30% δυσκολεύτηκε να πληρώσει λογαριασμούς ρεύματος, νερού, τηλεφώνου κ.ά.
*Το 10% του ενήλικου πληθυσμού δήλωσε ότι έχει και δεύτερη δουλειά. Το αντίστοιχο ποσοστό για το 2008 ήταν στο 12% και η μείωση οφείλεται στην αύξηση της... ανεργίας.
*Το 20% των Ελλήνων δεν διέθετε τη δυνατότητα να τρώει κάθε δεύτερη μέρα κρέας, κοτόπουλο, ψάρι ή λαχανικά ίσης αξίας (για τους χορτοφάγους).
*Το 13% δεν είχε την οικονομική δυνατότητα για να έχει επαρκή θέρμανση τον χειμώνα.
*Το 21%, πέρα από την όποια αμοιβή του, λαμβάνει βοήθεια από την οικογένειά του για να τα βγάλει πέρα.
Οι κλάδοι που φαίνεται να πλήττονται περισσότερο είναι η διασκέδαση και η ένδυση-υπόδηση, με το 39% και 37% του κοινού αντίστοιχα να δηλώνει ότι εκεί κάνει περικοπές.
Σύμφωνα με την ίδια έρευνα, στα «μέτρα» που λαμβάνει σήμερα ο καταναλωτής για να περιορίσει τα έξοδά του είναι η επανεξέταση των αναγκών του για το τι πραγματικά χρειάζεται (το 75% απαντά σήμερα ότι το κάνει), να «ψάχνει» τι εναλλακτικές υπάρχουν πριν πραγματοποιήσει μία αγορά (το 64% το κάνει αυτό), να αναζητά προσφορές και εκπτώσεις (62%) και να καταφεύγει σε επιλογές χαμηλότερου κόστους όπως είναι οι πιο φθηνές μάρκες (47%), οι μάρκες των σουπερμάρκετ (39%) αλλά και οι αγορές από εκπτωτικά καταστήματα, τα λεγόμενα «στοκατζίδικα» (30%).
Περικοπές, όμως, δηλώνει ότι κάνει το 24% του κοινού ακόμη και από τις αγορές στο σουπερμάρκετ.
Τους τελευταίους 2-3 μήνες, όμως, από Δευτέρα έως Παρασκευή υποφέρουν πλέον λόγω μειωμένης κίνησης και οι καφετέριες, κάτι πρωτόγνωρο για τα ελληνικά δεδομένα.
«Από τον Σεπτέμβριο ξεκίνησε στο χώρο μας η πτώση. Για την ακρίβεια, Σεπτέμβριος-Οκτώβριος ήταν ελαφρά πτωτικοί, τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο υπήρξε επιδείνωση και στον Γενάρη βρισκόμαστε 25-30% κάτω σε σχέση με τον ίδιο μήνα πέρυσι», αναφέρει διευθυντικό στέλεχος αλυσίδας καφέ που κρατά κάθε μήνα στατιστικά στοιχεία για την κίνηση στο κατάστημα όπου εργάζεται. «Είμαι 12 χρόνια σε αυτή τη δουλειά και τέτοιο πράγμα δεν το έχω ξαναδεί στο χώρο μας», προσθέτει.
Αντίθετα σύμφωνα με στελέχη αλυσίδων ηλεκτρικών ειδών, οι πωλήσεις στις καφετιέρες σημείωσαν αύξηση κατά 13% περίπου στο διάστημα Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2009. Οι καφετιέρες χωρίζονται σε τέσσερις βασικές κατηγορίες: φίλτρου, αυτόματες, εσπρεσιέρες χειροκίνητες και εσπρεσιέρες με κάψουλες.
Το μεγαλύτερο μερίδιο αγοράς το έχουν οι χειροκίνητες εσπρεσιέρες, με 40%, αλλά τον μεγαλύτερο ρυθμό ανάπτυξης παρουσιάζουν αυτές που λειτουργούν με τις κάψουλες, με 35%. Δεν αποκλείεται, σε σύντομο χρονικό διάστημα μάλιστα, οι δεύτερες να πάρουν «κεφάλι» από τις πρώτες λόγω της ραγδαίας εξάπλωσής τους στα σπίτια.
Ακολουθούν οι κλασικές του καφέ φίλτρου, με 20%, και τελευταίες έρχονται οι αυτόματες (σχεδόν επαγγελματικές, αφού παίρνουν τους κόκκους καφέ και τους τρίβουν πρώτα), με 5%.
«Υπάρχει γενικότερα τάση για βελτίωση των συνθηκών μέσα στο σπίτι και ο κόσμος επενδύει σε αυτό», αναφέρει ο Δημ. Κατραβάς, διευθυντής μάρκετινγκ της Media Markt, ο οποίος συμπληρώνει ότι τη χρονιά που πέρασε και, παρά την κρίση, πολλοί ήταν εκείνοι που αγόρασαν home cinema ή νέα ηχοσυστήματα προκειμένου να φέρουν την ψυχαγωγία που «κόβουν» απέξω, μέσα στο σπίτι τους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επεξεργάστηκε για το 12μηνο Νοεμβρίου 2008-Νοεμβρίου 2009 σε σχέση με το αντίστοιχο 12μηνο 2007-2008, προκύπτει μικρή πτώση 0,03%: από τα 8,51 δισ. ευρώ οι πωλήσεις υποχώρησαν στα 8,47 δισ. ευρώ.
Επειδή, όμως, οι μετρήσεις αφορούν κύκλο εργασιών και όχι ποσότητες προϊόντων και επειδή στην ίδια περίοδο υπήρξαν ανατιμήσεις (με 2,6% έτρεξε πέρυσι ο πληθωρισμός), στην πραγματικότητα οι Ελληνες και όσοι άλλοι ζουν στη χώρα μας ψώνισαν λιγότερα προϊόντα.
Στην κατηγορία των λεγόμενων «ταχυκίνητων» καταναλωτικών προϊόντων (τρόφιμα, ποτά, είδη νοικοκυριού, είδη υγείας και ομορφιάς) η αγορά παρέμεινε ουσιαστικά σταθερή (από 5,79 δισ. ευρώ στα 5,80 δισ. ευρώ). Εκεί που το καταναλωτικό κοινό περιόρισε πάρα πολύ τις αγορές του, με αποτέλεσμα να δείχνει πτώση συνολικά η αγορά, είναι η κατηγορία των «μη τροφίμων». Προϊόντα δηλαδή όπως ρούχα, έπιπλα, μαγειρικά σκεύη κ.α. Σε αυτά οι πωλήσεις υποχώρησαν κατά 4,6%, από τα 742 εκατ. ευρώ στα 708 εκατ. ευρώ.
Σε αντίθεση με τη γενική εικόνα που εμφανίζουν οι πωλήσεις των σουπερμάρκετ, ενισχυμένα εμφανίζονται τα προϊόντα «ιδιωτικής ετικέτας», γνωστά και ως private label με αύξηση 1,2% στις πωλήσεις τους (στα 1,12 δισ. ευρώ). Πρόκειται για είδη που έχουν την «ετικέτα» του σουπερμάρκετ και πολλές φορές παρασκευάζονται κατόπιν σχετικής παραγγελίας των λιανεμπόρων από τις ίδιες βιομηχανίες που φτιάχνουν και τα «επώνυμα». Είναι όμως 20-30% φθηνότερα επειδή δεν έχουν το ίδιο κόστος προβολής και διαφήμισης. Η αναλογία private label έναντι «επωνύμων» βαίνει και αυτή σταθερά αυξητική, καθώς οι πωλήσεις τους αντιστοιχούν πλέον στο 21,3% (έναντι 78,7% των «επωνύμων»).
Ποιο private label πουλάει περισσότερο; Εάν ήταν κουΐζ, θα λέγαμε ότι είναι προϊόν καθημερινής χρήσης, απολύτως αναγκαίο, το οποίο πράγματι δεν έχει κανένα λόγο να είναι «επώνυμο» και η άνοδος των πωλήσεών του δεν σχετίζεται πλέον με την πτώση στις κυκλοφορίες των εφημερίδων: το χαρτί υγείας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Nielsen, το δωδεκάμηνο Νοεμβρίου 2008-Νοεμβρίου 2009 οι πωλήσεις στα private label χαρτιά υγείας έφτασαν τα 86,2 εκατ. ευρώ κατακτώντας την κορυφή της λίστας με τα 20 πιο δημοφιλή ανώνυμα προϊόντα. Τη δεύτερη θέση, με πωλήσεις 74,3 εκατ. ευρώ, καταλαμβάνουν τα τυριά ιδιωτικής ετικέτας, ενώ ποσοστιαία τη μεγαλύτερη άνοδο εμφάνισαν τα κρασιά και οι τροφές για κατοικίδια. Δηλαδή, πολλοί ζωόφιλοι πριν φτάσουν να δώσουν μαγειρευτό στο ζωάκι τους, θα το ταΐσουν πρώτα με private label σκυλοτροφή...
Ηδη στην Αθήνα παρατηρήθηκε τους προηγούμενους μήνες το εξής παράδοξο: σημαντική αύξηση στην επιβατική κίνηση του ηλεκτρικού σιδηρόδρομου (ΗΣΑΠ). Αυτό παρά το γεγονός ότι στη γραμμή του εκτελούνται έργα, με αποτέλεσμα να παραμένουν πολλοί σταθμοί κλειστοί και να δρομολογούνται λιγότεροι συρμοί.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΗΣΑΠ το φθινόπωρο του 2008 και σε καθημερινή βάση (για τις εργάσιμες ημέρες της εβδομάδας) υπήρχαν 33 συρμοί, που εξυπηρετούσαν 540.000 επιβάτες.
Το Νοέμβριο του 2009 με τους μισούς συρμούς πάνω στις ράγες υπολογιζόταν πως καθημερινά διακινούνταν περί τους 580.000 επιβάτες.
Και εξηγεί ότι οι δουλειές πάνε καλά επειδή οι Ελληνίδες δεν... ράβουν: «Ναι, ένα καλό ρούχο μάς το φέρνουν για μαντάρισμα, αλλά κυρίως επειδή οι νεότερες γυναίκες δεν ξέρουν να το κάνουν μόνες τους».
Στο αν ισχύει ότι ξεφυτρώνουν νέα ραφτάδικα, η ίδια αναφέρει πως ορισμένοι αλλοδαποί αντιλαμβάνονται το «κενό» σε εργατικά χέρια και μπαίνουν στη δουλειά, αφού οι Ελληνες που γκρινιάζουν για την ανεργία δεν πάνε να δουλέψουν ως ράφτες. Μαγαζιά για επιδιορθώσεις άνοιξαν πριν λίγο καιρό και ορισμένες Ελληνίδες αλλά μάλλον για να εκμεταλλευτούν συγκυριακά κάποιο πρόγραμμα επιδότησης γυναικών-νέων επιχειρηματιών, όπως εκτιμά η κ. Τσαλατσάνη.
Ο κόσμος έχει περιορίσει σημαντικά τις βραδινές εξόδους και τα πίνει σπίτι με φίλους. Σύμφωνα με τα στοιχεία των εταιρειών εμπορίας αλκοολούχων ποτών, πέρυσι και τα δύο κανάλια διανομής και εμπορίας αλκοολούχων -επιτόπια κατανάλωση (μπαρ κ.λπ.) και off-trade (σουπερμάρκετ, σπίτι) -κινούνταν πτωτικά.
Η υποχώρηση όμως στα κέντρα διασκέδασης ήταν περίπου 20%, ενώ στα σουπερμάρκετ και τις κάβες μόλις 5%. Αποτέλεσμα, η αναλογία μεταξύ των δύο καναλιών να υπολογίζεται ότι είναι πλέον 60% επιτόπια και 40% off-trade, από 65%-35% που ήταν το 2008.
ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ